Nghệ thuật chọn người của lãnh đạo xuất sắc
Một tổ chức không mạnh vì chiến lược được viết hay đến đâu.
Tổ chức mạnh vì ai là người thực thi chiến lược đó mỗi ngày.
Khi một người lãnh đạo bước lên cấp cao hơn, câu hỏi không còn là:
“Làm sao để quản lý công việc tốt hơn?”
Mà phải là:
“Tôi đang cho phép kiểu con người nào tồn tại trong đội ngũ của mình?”
Bởi vì văn hoá không nằm trên slogan treo tường.
Văn hoá được tạo ra từ những con người bạn chọn – và cả những con người bạn chấp nhận giữ lại.
Dưới đây là 4 kiểu nhân sự mà một lãnh đạo giỏi, đặc biệt trong môi trường ngân hàng và các tổ chức quy mô lớn, sẽ rất thận trọng và thường không lựa chọn, dù họ có thể giỏi chuyên môn.
1. Người giỏi việc nhưng không phù hợp văn hoá đội ngũ
Có những người luôn đạt chỉ tiêu.
Luôn có thành tích cá nhân rõ ràng.
Nhưng đi cùng họ là:
- Sự căng thẳng trong nội bộ
- Những mối quan hệ rạn nứt
- Cảm giác “khó làm việc cùng”
Họ có thể đạt kết quả bằng cách làm tốt phần việc của mình, nhưng lại không quan tâm đến sự gắn kết chung.
Lãnh đạo nhiều trải nghiệm hiểu rất rõ:
Kết quả ngắn hạn không bao giờ xứng đáng để đánh đổi niềm tin và sự an tâm dài hạn của đội ngũ.
Một người không phù hợp văn hoá có thể làm chậm cả tổ chức, dù hồ sơ của họ rất đẹp.
2. Người thường xuyên nêu khó khăn nhưng hiếm khi đề xuất giải pháp
Họ quen nói:
- “Cái này khó lắm”
- “Cơ chế không cho phép”
- “Trước giờ vẫn làm vậy mà”
Nhưng khi được hỏi: “Vậy chúng ta thử làm khác đi như thế nào?”
Thì câu trả lời thường là… im lặng.
Những người này không cố ý gây vấn đề.
Nhưng sự hiện diện lâu dài của họ khiến:
- Tinh thần chủ động giảm dần
- Tư duy cải tiến bị chùn lại
- Người có năng lượng tích cực bắt đầu mệt mỏi
Lãnh đạo giỏi không tìm người chỉ mô tả khó khăn.
👉 Lãnh đạo tìm người sẵn sàng cùng mình tìm lối đi, dù chưa có câu trả lời hoàn hảo.
3. Người luôn đặt lợi ích cá nhân lên trước lợi ích chung
Họ làm việc với câu hỏi quen thuộc trong đầu:
“Việc này có lợi cho tôi không?”
Nếu có lợi – họ làm rất nhanh.
Nếu không – họ né tránh rất khéo.
Một tổ chức có quá nhiều người như vậy sẽ không còn là đội ngũ,
mà chỉ là những cá nhân cùng nhận lương trong một không gian.
Hệ quả thường thấy:
- Các dự án phối hợp liên phòng ban gặp khó
- Mục tiêu chung bị chia nhỏ
- Trách nhiệm tập thể không ai thật sự đứng ra gánh
Lãnh đạo cấp cao hiểu rằng:
Tinh thần đồng đội không thể xây bằng khẩu hiệu.
👉 Nó bắt đầu từ quyết định chọn người ngay từ đầu.
4. Người có xu hướng né tránh trách nhiệm
Khi kết quả tốt: “Nhờ tôi nỗ lực.”
Khi kết quả không như mong đợi: “Do hoàn cảnh… do người khác… do cơ chế.”
Một người không sẵn sàng nhận trách nhiệm sẽ:
- Khiến đội ngũ dè chừng
- Làm mọi người ngại thử điều mới
- Khiến tổ chức chậm học hỏi từ chính sai sót của mình
Không có tổ chức nào phát triển bền vững nếu:
- Không ai dám nhận sai
- Không ai dám đứng ra chịu trách nhiệm cuối cùng
Lãnh đạo giỏi không chọn người vì cảm xúc nhất thời.
Họ chọn người vì tương lai dài hạn của tổ chức.
_ Hoàng Ngọc Minh Toàn