Có Những Lúc, Thứ Giữ Một Người Ở Lại Với Công Việc Không Phải Là Tiền
Có những giai đoạn, một nhân viên làm việc hết mình.
Không phải vì khoản thưởng phía trước.
Không phải vì sợ bị đánh giá thấp.
Cũng không phải vì muốn chứng minh mình giỏi hơn ai.
Mà chỉ vì…
một câu nói đúng lúc của người lãnh đạo.
Nghe có vẻ rất nhỏ.
Nhưng trong đời đi làm, nhất là trong ngành ngân hàng, có những câu nói có thể ở lại với một người rất lâu.
Lâu hơn một kỳ thưởng.
Lâu hơn một bảng xếp hạng KPI.
Lâu hơn cả một giai đoạn rất mệt mà người đó từng nghĩ mình không đi tiếp được nữa.
Giữ nhân viên ở lại không phải lúc nào cũng bắt đầu từ tiền
Tôi từng có một giai đoạn như vậy khi còn là nhân viên.
Tôi được giao một việc khó.
Nhiều thứ chưa rõ.
Kết quả cũng không ai dám chắc.
Có những ngày làm rất nhiều nhưng vẫn thấy mình chưa đi đến đâu.
Có những lúc tôi tự hỏi:
“Liệu cách mình đang làm có đúng không?”
“Nếu kết quả không tốt, liệu mọi cố gắng này có ý nghĩa gì không?”
Một buổi chiều, sếp ghé qua bàn.
Không họp hành.
Không phân tích dài dòng.
Cũng không hứa hẹn thêm bất kỳ phần thưởng nào.
Anh chỉ nói một câu:
“Tôi tin cách cậu đang làm, dù kết quả thế nào.”
Chỉ vậy thôi.
Nhưng kỳ lạ là từ hôm đó, tôi làm việc với một tinh thần rất khác.
Tôi không còn làm chỉ vì chỉ tiêu.
Không làm vì sợ thất bại.
Cũng không làm vì muốn chứng minh mình đúng.
Tôi làm vì không muốn phụ lòng một người đã tin mình khi chính mình còn chưa đủ tin vào bản thân.
Một câu nói đúng lúc có thể trở thành điểm tựa
Nhiều năm sau, khi chính mình bước vào vị trí quản lý, tôi mới hiểu điều này sâu hơn.
Có những nhân viên không thiếu năng lực.
Họ cũng không thiếu trách nhiệm.
Họ vẫn đi làm.
Vẫn gặp khách hàng.
Vẫn xử lý hồ sơ.
Vẫn hoàn thành những việc được giao.
Nhưng bên trong, họ bắt đầu mỏi.
Mỏi vì KPI kéo dài.
Mỏi vì khách hàng khó hơn.
Mỏi vì cố rất nhiều nhưng chưa được nhìn thấy.
Mỏi vì có cảm giác mình chỉ là một con số trong báo cáo.
Và ở những thời điểm như vậy, điều họ cần đôi khi không phải là một bài diễn văn.
Càng không phải là một lời thúc ép:
“Cố thêm đi.”
“Phải quyết liệt hơn.”
“Thị trường khó thì ai cũng khó.”
Điều họ cần có thể chỉ là một câu rất người:
“Tôi nhìn thấy sự cố gắng của bạn.”
“Tôi tin bạn đang đi đúng hướng.”
“Cứ làm tiếp theo cách bạn tin là đúng, tôi sẽ đồng hành.”
Không phải câu nào cũng tạo ra phép màu.
Nhưng có những câu nói đúng lúc sẽ giúp một người đứng vững thêm một đoạn đường.
Lãnh đạo không chỉ giao mục tiêu — lãnh đạo còn trao niềm tin
Trong ngân hàng, chúng ta nói rất nhiều về mục tiêu.
Doanh số.
CASA.
Tín dụng.
Huy động.
Pipeline.
Tỷ lệ chuyển đổi.
Số cuộc gọi.
Số cuộc gặp.
Tất cả đều quan trọng.
Nhưng nếu một người quản lý chỉ xuất hiện khi hỏi kết quả, đội ngũ rất dễ cảm thấy họ chỉ được nhìn thấy qua con số.
Và khi con số chưa tốt, họ sẽ nghĩ mình cũng không còn giá trị.
Đó là lúc người lãnh đạo cần làm nhiều hơn việc nhắc KPI.
Họ cần giúp nhân viên phân biệt giữa:
- Kết quả chưa tốt.
- Và con người chưa đủ tốt.
Hai điều này rất khác nhau.
Một người có thể đang có kết quả chưa tốt trong một giai đoạn.
Nhưng nếu họ vẫn học, vẫn sửa, vẫn chịu trách nhiệm, vẫn cố gắng đúng hướng, thì điều họ cần không chỉ là áp lực.
Họ cần được trao niềm tin để tiếp tục đi tiếp.
Không phải niềm tin mù quáng.
Mà là niềm tin có quan sát.
Niềm tin dựa trên sự hiểu biết về năng lực, thái độ và quá trình của người đó.
Có những người rời đi không phải vì lương thấp nhất
Một nhân viên có thể chịu được áp lực.
Một RM có thể chịu được tháng KPI cao.
Một quản lý cấp trung có thể chịu được giai đoạn thị trường khó.
Nhưng rất ít người chịu được cảm giác:
“Mình cố gắng nhưng không ai nhìn thấy.”
“Mình sai một lần là mọi nỗ lực trước đó bị quên hết.”
“Mình chỉ được nhắc đến khi kết quả chưa đạt.”
Đó là một kiểu mệt rất âm thầm.
Và đôi khi, nó nguy hiểm hơn cả mệt vì nhiều việc.
Bởi khi con người không còn cảm thấy được ghi nhận, họ sẽ bắt đầu rút lại năng lượng của mình.
Ban đầu là bớt chủ động.
Sau đó là bớt chia sẻ.
Rồi bớt đề xuất.
Rồi làm vừa đủ.
Và cuối cùng, họ rời đi trong đầu trước khi rời đi trên giấy tờ.
Đến lúc đó, một khoản điều chỉnh lương đôi khi đã quá muộn.
Vì thứ bị mất không chỉ là tiền.
Mà là niềm tin vào mối quan hệ giữa người đó và tổ chức.
Người quản lý giỏi biết nói đúng lúc, không chỉ nói đúng việc
Tôi nghĩ đây là một năng lực rất quan trọng của người lãnh đạo.
Không phải nói nhiều.
Mà là nói đúng lúc.
Không phải khen cho vui.
Mà là ghi nhận đúng điều đáng ghi nhận.
Không phải động viên chung chung.
Mà là cho người khác cảm giác:
“Sếp thật sự hiểu mình đang cố điều gì.”
Một câu nói có sức nặng thường không cần quá hoa mỹ.
Nó có thể rất đơn giản:
“Tôi thấy bạn đã kiên trì với khách hàng này lâu hơn nhiều người khác.”
“Cách bạn xử lý tình huống hôm nay cho thấy bạn đã trưởng thành hơn.”
“Kết quả chưa tới, nhưng hướng đi này đáng để tiếp tục.”
“Tôi tin bạn có thể làm được, và tôi sẽ cùng bạn tháo phần khó nhất.”
Những câu nói như vậy không thay thế được lương thưởng.
Nhưng nó tạo ra một thứ tiền không mua được:
cảm giác mình được nhìn thấy.
Và khi một nhân viên cảm thấy mình được nhìn thấy, họ thường sẵn sàng cố thêm một chút.
Kiên trì thêm một chút.
Học thêm một chút.
Chịu trách nhiệm thêm một chút.
Niềm tin của lãnh đạo có thể mở ra một phiên bản khác của con người
Tất nhiên, không phải nhân viên nào cũng chỉ cần được động viên là thay đổi.
Lãnh đạo cũng không thể dùng lời nói đẹp để thay cho năng lực quản trị thật.
Vẫn cần mục tiêu rõ.
Vẫn cần phản hồi thẳng.
Vẫn cần kỷ luật.
Vẫn cần đo lường.
Nhưng trong quản lý con người, nếu chỉ có kỷ luật mà không có niềm tin, đội ngũ sẽ rất dễ thu mình.
Họ làm để tránh sai.
Không phải để phát triển.
Họ làm để không bị nhắc.
Không phải để tạo ra điều tốt hơn.
Một người lãnh đạo tốt không chỉ hỏi:
“Người này đã đạt kết quả chưa?”
Mà còn hỏi:
“Mình đã tạo đủ niềm tin để người này dám phát huy hết khả năng chưa?”
Vì có những người chỉ thật sự lớn lên khi có ai đó tin họ trước.
Tin khi họ chưa hoàn hảo.
Tin khi kết quả chưa rõ.
Tin khi họ vẫn đang học cách trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.
Đôi khi, giữ người bắt đầu từ một câu rất nhỏ
Nếu bạn đang là quản lý và cảm thấy đội ngũ của mình bắt đầu chùng xuống, hãy thử tự hỏi:
Đã bao lâu rồi tôi chưa nói với họ rằng tôi tin họ?
Đã bao lâu rồi tôi chỉ hỏi kết quả mà chưa hỏi họ đang mắc ở đâu?
Đã bao lâu rồi tôi nhìn thấy nỗ lực của một người nhưng giữ im lặng vì nghĩ “đó là việc họ phải làm”?
Đã bao lâu rồi đội ngũ chỉ nghe tôi nói về chỉ tiêu, mà ít nghe tôi nói về niềm tin?
Bởi người lãnh đạo giỏi không chỉ là người biết giao mục tiêu.
Mà còn là người trao niềm tin trước khi người khác tạo ra kết quả.
Và đôi khi, chỉ một câu nói chân thành của người lãnh đạo có thể khiến một người bình thường cố gắng thêm một chút,
kiên trì thêm một chút,
và cuối cùng trở thành một phiên bản rất khác của chính họ.
Vì bạn không bao giờ biết được…
một câu nói của mình hôm nay có thể trở thành động lực của một người trong nhiều năm sau.
📖 Đọc thêm:
- Coaching đội ngũ: Từ kỹ năng mềm đến năng lực lãnh đạo cốt lõi
- Một người lãnh đạo đang bực, cả đội có thể “lãnh đủ”
- Burnout trong ngân hàng không bắt đầu khi Banker nói: “Tôi mệt”
Nội dung này chỉ mang tính chia sẻ góc nhìn phát triển nghề nghiệp và quản trị đội ngũ trong ngành ngân hàng, không phải cam kết về kết quả nhân sự hay thăng tiến cho một trường hợp cụ thể.
